“Burası Bir Adam” Cahit Zarifoğlu

acz 1

 

Kitap Haber dergisi son sayısında, modern Türk şiirinin önemli isimlerinden Cahit Zarifoğlu ile ilgili bir dosya yayımladı. Adını Zarifoğlu’nun “Orası Neresi Burası Bir Adam” başlıklı şiirinden alan dosya, şair ile ilgili değerlendirmeleri içeriyor.
Şiirindeki yapı ve sesle modern Türk şiirinin en özgün isimlerinden biri sayılan merhum Cahit Zarifoğlu, sağlığında ve vefatından bugüne kadar geçen zaman içinde, şiiri ile eleştirmenlerin ve şairlerin yazdığı pek çok incelemeye konu oldu. Zarifoğlu’nun şair mizacı ve şiirinin ‘kolay anlaşılmayan bir şiir’ olduğu yönünde sarf edilen cümleler, Zarifoğlu şiiri ile ilgili yazılanların arasında azımsanamayacak bir yekun oluşturdu. Şiirinin ‘anlaşılmadığı’ yönündeki eleştiri, farklı düzlemlerde o kadar çoğaltıldı ki adının anıldığı pek çok yazı ve dosyanın bir kenarına iliştirildi; Zarifoğlu şiirine yönelecek okurun ‘bilmesi ve inanması gereken bir ön bilgi’ haline geldi.

Vefatının 16. yılında Cahit Zarifoğlu’nu ve şiirini geniş bir dosya ile işleyen Kitap Haber’in son sayısında yayımlanan Cahit Irmak, İhsan Deniz ve Ali Ayçil’in yazıları, şiir okurları için, Zarifoğlu şiirinin dili ve dünyasına ilişkin önemli açılımlar sağlarken, ‘anlaşılmama’ konusu ile ilgili ilginç tespitler içeriyor. “Suslu Aşk Sayhası!..” başlıklı yazısında Cahit Irmak, Zarifoğlu şiiri ile ilgili şu tespitleri aktarıyor: “Akıp giden; öylece ağızdan çıkıvermiş izlenimi taşıyan; başka bir bünyede pekâlâ ‘sıkletsiz’ yargısına yol açabilecek dizeler, onda eşyanın ötesini kurcalar; bu dünyada her şeyin göründüğünden daha fazla bir anlamı olduğunu işaret eder gibidir.” Irmak’ın ‘anlaşılmama’ eleştirilerine Zarifoğlu’nun şiirini feda ettiği yönündeki tespiti Zarifoğlu şiiri ile daha ‘yakından’ ilgilenenlerin bile az duyacağı cinsten: “… Şair görmüş; forme veya deforme ederek imlemeye yeltenmiş; ‘anlaşılmama’ (ki aslında güllabiciliğe heves etmiş kütlenin ihtiyara dair ikazlarıdır) yollu eleştirilere maruz kalınca, kulaklarını öz–sesine tıkamış ve som şiiri uçurmuştur.” Irmak yazısını Zarifoğlu’na hitaben, onun ve Ece Ayhan’ın dizelerinden kurulu ve ‘gönderme’li bir cümleyle bitiriyor: “Zarifoğlu; sizi başkalarının şiiriyle, başkaları için şiirle, –şairlikten kolu kesilmiş olarak– değil, Aşkını açık açık çağıran ahenksiz bir kuş olarak hatırlıyorum.”

İhsan Deniz ise “Yaşamak: Bir hayret büyümesi salvosu” başlıklı yazısında, Zarifoğlu’nun ‘Yaşamak’ adlı günlüğünü işaret ediyor: “Yaşamak’a salt bir ‘günlük’ kitabı olarak bakmanın bizi yanıltacağı çok açık! O aynı zamanda içten içe bir deneme ve damıtılmış hatıralar, hem sahici bir felsefe ve antoloji, hem de teorik açılımlar barındıran bir sanat ve poetika kitabıdır(…)” Ali Ayçil de “Hayretin melek dili” başlıklı yazısında, şairin ilk kitabı ‘İşaret Çocukları’ndan son kitabı ‘Korku ve Yakarış’a uzanan süreçte Zarifoğlu şiirine ilişkin önemli tespitlerde bulunuyor. Şair Ali Ural’ın yönetiminde, iki ayda bir yayımlanan kitap dergisi Kitap Haber’in hazırladığı “Burası Bir Adam Cahit Zarifoğlu” adlı dosyaya yazıları ile katkı verenler şu isimlerden oluşuyor: A. Ali Ural, Celal Fedai, Mehmet İşleyen, Alim Kahraman, Şamil Potur, Selçuk Orhan, Muhsin Sırdan, Asım Gültekin, Adem Yılmaz ve Bünyamin K. Cahit Zarifoğlu’nun eşi Berat Zarifoğlu ve yazar Mustafa Ruhi Şirin ile yapılmış konuşmalar da dosyanın röportajlarını oluşturuyor. Zarifoğlu’na ait, gazete ve dergilerde daha önce hiç yayımlanmayan fotoğraflarının da aralarında bulunduğu görsel unsurlarla desteklenen dosya, ilgililerinin okuyup arşivine alacağı bir zenginliği barındırıyor.

Burhan Eren / İstanbu

Bir önceki yazımız olan Aylardan Haziran, Günlerden Cahit Zarifoğlu başlıklı makalemizde Aylardan Haziran, cahit zarifoğlu ve cahit zarifoğlu hakkında yazılanlar hakkında bilgiler verilmektedir.

This entry was posted in Hakkında Yazılanlar and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>